Çalışanların hesabına yanlışlıkla veya hatalı şekilde yatırılan fazla paranın geri istenip istenemeyeceği konusunda dikkat çeken bir karar çıktı. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işverenin yaptığı ödemenin bir hata sonucu gerçekleştiğini kanıtlaması halinde, borcu olmadığı halde yatırılan paranın geri talep edilebileceğine karar verdi.
Yüksek Mahkeme, işçinin ekonomik açıdan daha zayıf, işverenin ise daha güçlü durumda olmasının tek başına fazla ödemenin iadesine engel oluşturmayacağını vurguladı.
Fazla ödeme yıllar sonra fark edildi
Karara konu olayda işveren, yaklaşık 15 yıl önce işten ayrılan bir çalışana fazladan ödeme yapıldığını belirledi.
Yapılan incelemenin ardından hazırlanan bilirkişi raporunda da çalışana fazla ödeme yapıldığı tespit edildi. Bunun üzerine işveren, eski çalışanından söz konusu paranın iadesini istedi.
Ancak çalışan ödemeyi kabul etmeyince konu İş Mahkemesi'ne taşındı. İşveren, hatalı şekilde ödediği tutarın çalışandan tahsil edilmesini talep etti.
İş Mahkemesi işvereni haklı bulmadı
İş Mahkemesi ise işverenin talebini reddetti. Mahkeme, aynı ücretle çalışan diğer işçilere de benzer oranlarda zam yapıldığını ve dava açmayan çalışanların da davalı işçiyle aynı ücreti aldığını değerlendirdi.
Bu gerekçelerle mahkeme, işverenin fazla ödeme olarak ileri sürdüğü tutarı geri isteme hakkının bulunmadığı sonucuna vardı.
Bölge Adliye Mahkemesi de kararı onadı
İşverenin kararı istinafa taşımasının ardından dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi de işçiyi haklı buldu.
Mahkeme, hatalı ödemenin işveren tarafından yapıldığına dikkat çekerek tarafların ekonomik ve sosyal konumlarını değerlendirdi. İşverenin güçlü, çalışanın ise daha zayıf konumda olduğu ve paranın işçinin eline iyi niyetle geçtiği görüşü benimsendi.
Bu nedenle fazla ödemenin çalışandan geri istenmesinin hakkaniyete uygun olmadığı sonucuna varıldı.
Yargıtay: Hatalı ödeme geri istenebilir
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi devreye girdi ve alt mahkemelerin kararını bozdu.
Yargıtay, Borçlar Kanunu'ndaki düzenlemelere dikkat çekerek, kişinin herhangi bir borcu olmadığı halde kendi rızasıyla ödeme yapması durumunda, ödemeyi yaparken yanıldığını kanıtlaması halinde parasını geri isteyebileceğini belirtti.
Yüksek Mahkeme ayrıca daha önceki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararına atıf yaparak, herhangi bir hukuki nedene dayanmayan ve yalnızca hata sonucu yapılan ödemelerin sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında geri alınabileceğini vurguladı.
İşçinin zayıf konumda olması tek başına yeterli değil
Kararın dikkat çeken noktalarından biri de işçi ile işveren arasındaki ekonomik güç farkının değerlendirilmesi oldu.
Yargıtay, işçinin ekonomik açıdan zayıf, işverenin ise güçlü konumda bulunmasının, hatalı ödemenin geri alınmasına tek başına engel oluşturamayacağına işaret etti.
Buna göre asıl önemli nokta, yapılan ödemenin gerçekten borç olmadığı halde hata sonucu gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin ortaya konulması olacak.
Bilirkişi raporundaki tutar dikkate alınacak
Yargıtay, somut olayda çalışanın daha önce açtığı fark alacağı davasının reddedildiğine ve bu kararın kesinleştiğine de dikkat çekti.
Bu nedenle kesinleşen dosyada yer alan bilirkişi raporuyla hesaplanan fazla ödeme tutarının dikkate alınması gerektiğine hükmeden Yargıtay, davanın tamamen reddedilmesini hatalı buldu.