Sermaye Piyasası Kurumu (SPK), fon piyasalarında yaşanan aksaklıkların ardından Sermaye Piyasası Kanunu’nu sil baştan yeniliyor. Yaklaşık 30 maddeden oluşan yeni taslak; yatırımcıyı korumayı, piyasayı manipülasyonlardan arındırmayı ve caydırıcı cezaları hayata geçirmeyi hedefliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayına sunulacak düzenleme, temel olarak üç ana sütun üzerine inşa ediliyor: Yatırımcıya koruma, SPK’nın erken müdahalesi ve yüksek yaptırım gücü.
Erken Uyarı ve Otomatik Aksiyon Devrede
Yeni sistemle birlikte piyasadaki olası risklere karşı insan inisiyatifi daraltılıyor. Olağan dışı fon getirileri, sığ hisselerde aniden yoğunlaşma veya nakit dengesinin hızla bozulması gibi durumlarda "erken uyarı ve otomatik aksiyon sistemi" doğrudan devreye girecek.
Ayrıca kurumların bildirim yükümlülüğü sadece "suç şüphesi" ile sınırlı kalmayacak. Anormal yatırımcı çıkışları ve ilişkili taraf işlemleri de anında yetkili makamlara bildirilecek.
Hata Yapana Katlamalı Ceza Geliyor
Mevcut idari para cezalarının alt ve üst sınırları yeniden belirleniyor. İdari cezaların sadece yıllık yeniden değerleme oranıyla sınırlı kalmaması, ihlalin ekonomik büyüklüğüne göre katlanarak uygulanması hesaplanıyor.
Piyasa dolandırıcılığı ve manipülasyon oluşturan işlemlerin sınırları netleşiyor. Soruşturmalarda 5 yıla kadar hapis cezasının yanı sıra, fon piyasasına özel manipülatif hareketler de doğrudan suç kapsamına alınacak.
Tasfiye Süreçleri Hızlanacak
Fonların tasfiyesi durumunda yatırımcıların mağdur olmaması için ara ödeme usulüne yasal zemin hazırlanıyor. Böylece süreç tamamlanmadan da yatırımcılara net yatırım tutarları üzerinden kısmi ödemeler yapılabilecek.
Genişletilen düzenleme kapsamına kripto varlıklara yönelik denetim yetkileri de dahil ediliyor. Fon yöneticilerinin sorumlulukları artırılırken, şirket varlıkları ile fon varlıklarının tamamen ayrıştırılması zorunlu kılınıyor.
